Hệ thống báo cháy tự động là hệ thống tự phát hiện ra đám cháy hoặc nguy cơ xảy ra đám cháy, sau đó chuyển tín hiệu về tủ trung tâm để kích hoạt còi, chuông, đèn cảnh báo và thông báo địa điểm xảy ra đám cháy cho người lắp đặt hệ thống báo cháy tự động biết.
1.Cấu tạo hệ thống báo cháy tự động
Một hệ thống báo cháy tự động tiêu biểu sẽ có 3 thành phần như sau:
– Tủ trung tâm báo cháy
Tủ trung tâm là bộ điều khiển và xử lý thông tin của toàn hệ thống. Tất cả tín hiệu từ đầu báo khói, báo nhiệt, nút nhấn sẽ được đưa về tủ trung tâm để phân tích và đưa ra quyết định cảnh báo.
Được thiết kế dạng tủ, bao gồm các thiết bị chính: một mainboard điều khiển, các module, một biến thế, một battery.
– Thiết bị đầu vào
Thiết bị đầu vào chính là bộ phận chịu trách nhiệm trực tiếp trong việc phát hiện dấu hiệu cháy. Khi một đám cháy bắt đầu hình thành, thường sẽ xuất hiện khói, tăng nhiệt độ hoặc phát ra ánh sáng đặc trưng từ ngọn lửa. Nhiệm vụ của thiết bị đầu vào là nhận biết những thay đổi này và gửi tín hiệu về tủ trung tâm để xử lý.
+ Đầu báo: báo khói, báo nhiệt, báo gas, báo lửa…
+ Công tắc khẩn (nút nhấn khẩn).
Đầu báo khói là một trong những loại thiết bị đầu vào được sử dụng phổ biến trong nhiều hệ thống báo cháy.
– Thiết bị đầu ra
Khi tủ trung tâm xác định tín hiệu cháy là chính xác, nó sẽ kích hoạt các thiết bị đầu ra để phát tín hiệu âm thanh hoặc ánh sáng nhằm cảnh báo cho mọi người trong khu vực. Thiết bị này đóng vai trò đặc biệt quan trọng vì chúng giúp truyền đạt thông tin nhanh chóng đến toàn bộ công trình, tạo điều kiện cho việc sơ tán an toàn.
+ Bảng hiển thị phụ (bàn phím).
+ Chuông báo động, còi báo động.
+ Đèn báo cháy, đèn exit.
+ Hệ thống loa thông báo.
+ … … …
2. Nguyên lý hoạt động
Nguyên lý: hệ hoạt động theo chuỗi phát hiện → xử lý → cảnh báo → liên động. Đầu báo cháy hoặc nút ấn phát tín hiệu về tủ trung tâm; tủ xử lý, loại trừ tín hiệu giả, xác định vị trí rồi kích hoạt chuông/còi/đèn hoạt động, đồng thời có thể ra lệnh cho các thiết bị ngoại vi (quạt tăng áp, hút khói, hệ thống kiểm soát khói, thang máy, cửa ngăn cháy) và truyền tin ra ngoài.
3. Quy trình lắp đặt hệ thống báo cháy
Quy trình lắp đặt hệ thống báo cháy bao gồm nhiều bước liên kết chặt chẽ, đảm bảo hệ thống vận hành ổn định từ đầu đến cuối. Trước tiên, kỹ thuật viên sẽ khảo sát công trình, xác định vị trí lắp đặt tủ trung tâm, đầu báo, nút nhấn và thiết bị cảnh báo. Sau đó, tiến hành đi dây tín hiệu, đấu nối các thiết bị với tủ trung tâm theo sơ đồ thiết kế.
Trong quá trình lắp đặt, cần đảm bảo dây tín hiệu đạt tiêu chuẩn chống cháy, khoảng cách giữa các thiết bị phù hợp, các mối nối chắc chắn và nguồn điện chính/dự phòng được kiểm tra kỹ. Sau khi đấu nối xong, hệ thống sẽ được cài đặt các thông số kỹ thuật như địa chỉ của đầu báo, âm lượng cảnh báo và các chế độ báo động.
Tiêu chuẩn Việt Nam khi lắp đặt PCCC: quy định rõ về vị trí lắp đặt đầu báo, khoảng cách giữa các thiết bị, âm lượng còi – chuông, nguồn điện dự phòng và các yêu cầu an toàn điện. Tuân thủ tiêu chuẩn Việt Nam giúp hệ thống vận hành ổn định và đạt chứng nhận PCCC khi nghiệm thu.
Tiêu chuẩn quốc tế khi lắp đặt hệ thống báo cháy: nhiều công trình hiện đại hoặc dự án quốc tế còn áp dụng tiêu chuẩn NFPA (Mỹ), EN54 (châu Âu) hoặc các tiêu chuẩn ISO về hệ thống báo cháy, giúp nâng cao chất lượng hệ thống, giảm tối đa báo giả và phù hợp với các công trình đòi hỏi mức độ an toàn cao.
Các loại công trình thường được yêu cầu lắp đặt hệ thống báo cháy:
- Nhà cao tầng và chung cư
- Khu vực đông người
- Cơ sở y tế và giáo dục
- Công nghiệp và kho bãi
- Công trình giao thông và hạ tầng
4. Lựa chọn đơn vị thi công hệ thống báo cháy
Việc lựa chọn đơn vị thi công hệ thống báo cháy có năng lực giúp chủ đầu tư kiểm soát tốt hơn từ khâu khảo sát, thiết kế, lựa chọn thiết bị đến lắp đặt, kiểm tra và nghiệm thu. Đơn vị thi công cần có đội ngũ kỹ thuật phù hợp, khả năng đọc hiểu hồ sơ thiết kế, tổ chức thi công và kiểm tra hệ thống trước khi bàn giao.
Công ty TNHH Kỹ Thuật – Công Nghệ Hoàng Phát cung cấp giải pháp thiết kế và thi công hệ thống PCCC cho các công trình dân dụng và công nghiệp. Tùy quy mô và yêu cầu của từng dự án, Hoàng Phát có thể tư vấn phương án hệ thống báo cháy, phối hợp các hạng mục PCCC và triển khai thi công theo hồ sơ thiết kế được phê duyệt.